ایران از تولیدکننده‌های برتر فروسیلیسیم در دنیاست
رضا عابدی متولد سال 1343 و دارای مدرک کارشناسی در مهندسی متالورژی و کارشناسی ارشد در MBA می باشد که با 35 سال سابقه فعالیت در صنایع مختلف هم اکنون به عنوان مدیرعامل شرکت صنایع فروآلیاژ ایران فعالیت دارد.

به گزارش اکوکردستان رضا عابدی متولد سال 1343 و دارای مدرک کارشناسی در مهندسی متالورژی و کارشناسی ارشد در  MBA می باشد که با 35 سال سابقه فعالیت در صنایع مختلف هم اکنون به عنوان مدیرعامل شرکت صنایع فروآلیاژ ایران فعالیت دارد. وی بخشی از فعالیت های خود را در صنعت دفاعی کشور و و بخشی دیگر را در صنعت فولاد و فولاد آلیاژی گذرانده است. 5 سال مدیر عامل شرکت حمل و نقل ریلی کشور و مدتی هم مدیرعامل و نایب رئیس هیات مدیره شرکت پیام هونامیک (فروسیلیسیم خمین) بوده است. وی همچنین رئیس هیات مدیره انجمن فروآلیاژ کشور و عضو هیات مدیره انجمن صادرکنندگان صنعتی، معدنی و خدمات مهندسی می باشد. 

 

تاریخچه و معرفی شرکت فروآلیاژ ایران

شرکت صنایع فروآلیاژ به همراه شرکت فروسیلیس ایران جزو اولین تولیدکنندگان فروسیلیس در کشور هستند.  شرکت صنایع فروآلیاژ ایران در ابتدا یک شرکت دولتی بود که با یک کوره با ظرفیت 25 هزار تن در سال 1372 آغاز به فعالیت کرد و کارخانه آن در محل نزدیکی ازنا به خاطر وجود بزرگترین معدن سنگ سیلیس احداث شد. این شرکت با قدمت 28 ساله با توجه به اینکه فروسیلیس مهم ترین فروآلیاژ بوده در سال های بعد هم همین محصول را توسعه دادند.

در سال های بعد این شرکت به بخش خصوصی واگذار گردید و این عامل خود موجب مدیریت بهتر و در نتیجه سوددهی بیشتر شرکت گردید بطوریکه در سال 1380 تصمیم به توسعه کارخانه گرفته شد و با ارتقای یک کوره به سه کوره ظرفیت تولید شرکت به 60 هزار تن رسید. و در حال حاضر شرکت فروآلیاژ ایران نیز با همین ظرفیت بزرگترین تولیدکننده و صادرکننده فروسیلیسیم در کشور می باشد. بطوریکه حدود یک سوم ظرفیت تولید کشور در این صنعت متعلق به همین شرکت است.

میزان اشتغالزایی ایجاد شده توسط این شرکت بصورت غیرمستقیم با توجه به اینکه رویکرد شرکت در بسیاری از حوزه ها برون سپاری است، در حدود 3 هزار نفر و به طور مستقیم نیز 650 نفر پرسنل مشغول به کار هستند.

مصرف کننده های اصلی فروسیلیسیم، تولیدکننده های فولاد هستند. در همان ابتدای تولید و فروش مجموعه، کارخانه های اصلی فولادسازی اعم از ذوب آهن و فولاد مبارکه از جمله مشتری های شرکت بودند که بعد از آن فولادسازهای بزرگ دیگر مثل خوزستان نیز  اضافه شد. در همین عنفوان نگرش صادراتی در مدیران مجموعه نیز شکل گرفت  و در طی این سال ها به حدود 30 کشور مختلف در دنیا از جمله آلمان، هلند، ایتالیا، چک، لهستان، ترکیه، عراق، پاکستان و هند و ویتنام و... صادرات انجام شد.

شرکت فروآلیاژ ایران در حال حاضر حدود 30 درصد از میزان تولید یعنی در واقع یک سوم ظرفیت تولیدی خود را به صادرات اختصاص داده و دو سوم دیگر را به شرکت های داخلی می فروشد. شرکت با وجود آنکه به دلیل نیاز به ارز جهت تامین بخشی از مواد اولیه همواره نگاه صادراتی داشته و صادرات جزو استراتژی های شرکت بوده است اما همواره به دنبال موازنه عرضه و تقاضا در داخل کشور نیز بوده است.

 

 

محصول اصلی شرکت فروآلیاژ ایران و سایر محصولات جانبی

محصول اصلی شرکت، فروسیلیس می باشد. اما در کنار آن، محصول فرعی پودر میکروسیلیکا هم تولید می کنیم. در واقع علاوه بر تولید 60 هزار تن فروسیلیس، 20 هزار تن هم تولید پودر میکروسیلیکا داریم که کاربردهای مختلفی از جمله در صنایع بتن دارد.

جایگاه صنعت فروآلیاژ ایران در جهان را چگونه ارزیابی می کنید؟

ابتدا باید جایگاه فولاد را ارزیابی کنیم. در حال حاضر تولید فولاد در داخل کشور حدود 30 میلیون تن است در حالیکه این میزان در کل جهان حدود یک و نیم میلیارد تن می باشد. با این مقایسه می توان دریافت که ما سهم کوچکی از تولید فولاد در جهان داریم. این در حالی است که حدود 1 میلیارد از تولید جهانی سهم چین است یعنی دو سوم فولاد جهان را تولید و تامین می کند و ایران در تولید فولاد در رده 10 دنیا قرار دارد.

در سند چشم انداز 1404 مقرر گردیده میزان تولید فولاد کشور به 55 میلیون تن برسد. این در حالی است که درصد پیشرفت پروژه ها حاکی از آن است که این امر محقق نخواهد شد.

حال با توجه به اینکه فروآلیاژها بیشترین مصرف را در صنعت فولادسازی دارند می توان جایگاه آن را با توجه جایگاه فولاد ارزیابی کرد. البته فروآلیاژها انواع و اقسام مختلفی دارند بنابراین برای تعیین جایگاه آنها نیاز به بررسی یک به یک آنها می باشد. اما اگر بحث را فقط محدود به فروسیلیسیم نماییم ارزیابی بدین شرح خواهد بود: ببینید سالانه در حدود 6 میلیون تن فروسیلسیم در دنیا تولید می شود که 60 درصد آن متعلق به چین است یعنی به همان نسبت سهمی که در تولید فولاد جهانی دارد. تولید فروسیلیسیم در ایران بالغ بر 200 هزار تن می باشد که نسبت به تولید جهانی در رده های پنجم و ششم قرار دارد. با توجه به اینکه کشور ما زمانی واردکننده فروسیلیس بود و هم اکنون به پنجمین تولیدکننده فروسیلیسیم در دنیا تبدیل شده است بنابراین می توان نتیجه گرفت که در این خصوص در وضعیت مناسبی قرار دارد. با برنامه ریزی که برای افزایش ظرفیت تولید در نظر گرفته شده است طی سال های آتی به 500 هزار تن هم خواهد رسید و جایگاه آن بیشتر تقویت می شود که قطعا نیاز به رویکرد صادراتی هم خواهد بود.

سقف ها و محدودیت هایی را که برای تولید فروسیلیس در مقاطع مختلف، توسط دولت گذاشته می شود، چگونه ارزیابی می کنید؟

از اواسط خرداد ماه سالجاری صنایع مختلف با کمبود توان برق مواجه شدند که به دنبال آن ظرفیت تولید شرکت ها نیز کاهش پیدا کرد. بطوریکه شرکت ما قادر نبود با ظرفیت کامل تولید نماید و ناچارا ظرفیت را به یک سوم رساندیم و از سه کوره یکی را کاملا خاموش کرده و از دو کوره دیگر با ظرفیت پایین استفاده کردیم. این مسئله شرکت ما را متحمل هزینه های فراوانی نمود. از طرفی در کشور فولادسازی هایی همچون ذوب آهن وجود دارد که کوره آنها کوره قوس نبوده و نیاز به فروسیلیس مستمر دارند که بالاجبار باید این نیاز توسط شرکت های داخلی تامین گردد.

در این شرایط خوشبختانه با تعاملی که انجمن فروآلیاژ با وزارت صمت داشت تمهیداتی اندیشیده شد تا فولادسازی های داخل کشور دچار چالش و مشکلات نشوند. در واقع دولت رسما ممنوعیت صادرات را در حوزه فروسیلیس اعلام نکرد اما ما                          شرکت های تولیدکننده فروسیلیس از طرف انجمن متعهد شدیم که نگذاریم فولادسازی ها با کمبود فروسیلیس مواجه شوند. در واقع شرکت های بزرگی همچون شرکت فروآلیاژ ایران که سهم بیشتری از بازار دارند نسبت به حفظ منافع ملی تعهد بیشتری دارند و با وجود آنکه حاشیه سود کمتری نصیب شان خواهد شد صادرات شان را کاهش دادند.

متاسفانه مشکل انرژی یا همان برق مصرفی یکی از چالش های پیش روی این صنعت است. در حالیکه قیمت برق طی دو سال گذشته حدود 10 برابر شده است دولت همچنان معتقد است که نسبت به قیمت جهانی پایین بوده و جا برای افزایش قیمت وجود دارد. متاسفانه به علت کمبود برق سال گذشته به میزان 11 هزار تن ظرفیت از دست رفته داشتیم.

نقش این صنعت را در رشد اقتصادی و اشتغالزایی و رونق اقتصادی را چگونه ارزیابی می کنید؟ آیا دولت می تواند در برنامه هفتم توسعه روی این صنعت به عنوان یکی از صنایع پیشران برنامه ریزی نماید؟

در مفهوم توسعه باید مشخص نماییم که با چه نگرشی و روی کدام جوانب می خواهیم تمرکز نماییم. رویکردهای متفاوت ایجاد ارزش افزوده یا اشتغالزایی هر کدام می تواند در برنامه توسعه باشد که هر کدام برنامه و استراتژی خاص خود را می طلبد. یا مثلا بسته به اینکه نگرش خصوصی غالب باشد یا بخش دولتی می تواند محتوای برنامه ها را تغییر دهد. بنابراین نمی توان یک نسخه کلی پیچید و باید در برنامه های توسعه تلفیقی از این رویکردها را در نظر گرفت. به عنوان نمونه در توسعه حوزه فروآلیاژ باید استراتژی توسعه در صنعت فولاد را مد نظر قرار داد. یعنی اگر قرار بر توسعه صنعت فولاد کشور است بنابراین قطعا باید صنعت فروآلیاژ هم به تناسب آن توسعه و رشد نماید.

از طرفی صنعت فروآلیاژ یک صنعت نیمه هایتک است با این وجود تکنولوژی بکار رفته در آن بالاتر از تکنولوژی فولاد است که همه این موارد می تواند در تصمییم گیری نهایی برای رشد و توسعه این صنعت دخیل باشد. در نهایت من فکر می کنم با در نظر گرفتن همه جوانب و اینکه صنعت فروآلیاژ کشورمان به حدی از رشد رسیده که دانش فنی و توان تامین تجهیزات و احداث یک کارخانه فروسیلیس را در داخل کشور داریم بنابراین از پتانسیل لازم در این صنعت برای صادرات دانش فنی برخوردار بوده و این یک نقطه قوت محسوب می شود که می توان در بسیاری از بخش های فروآلیاژها اقدامات مفید و موثر توسعه ای انجام داد. اما بطور خاص در حوزه فروسیلیس دیگر امکان توسعه ظرفیت در داخل کشور نیست و اشباع شده است و بیشتر از آن چیزی که نیاز داریم تولید می کنیم اما در بخش های دیگر همچون فرو منگنز هنوز جای کار و توسعه وجود دارد. به نظر میرسد امکان انتقال تکنولوژی و احداث کارخانه در کشورهای دیگر مهیاست و می تواند ارزآوری خوبی برای کشور داشده باشد.

در کل نکته مهم این است که سیاست گذاری ها به گونه ای باشد که سرمایه گذاری درست در جای درست انجام گیرد. در این راه دولت می تواند از انجمن های تخصصی از جمله انجمن فروآلیاژ مشورت بگیرد.

عمده مشکلات و چالش هایی که صنعت فروآلیاژ در حوزه صادرات با آن مواجه هست کدامند؟

برخی از مشکلات ناشی از تحریم ها هست از جمله عدم گشایش اعتبار اسنادی که باعث شده نتوان کار صادرات و واردات را با ضمانت و امنیت بالا انجام داد.

مشکل دوم که همچنان منشا گرفته از تحریم هاست مربوط به جابه جایی و انتقال پول از طریق سیستم بانکی است، بنابراین به ناچار با صرف هزینه های گزاف و تقبل ریسک های بالا از طریق واسطه ها و صرافان اقدام به این کار می نمایند.

مسئله بعدی عدم شفافیت روش تست و نمونه برداری در برخی از گمرکات کشور می باشد، به عنوان نمونه محصول شرکت ما در سال گذشته در گمرک بندر هنگام آنالیز به مشکل برخورده و به کد تعرفه آن ایراد گرفته شده است. در حالیکه بعد از گفتگو و آنالیز مجدد، مشکل مربوطه حل شد. لذا از نظرات انجمن های تخصصی در این حوزه می توان استفاده نمود.

مشکل دیگر تفاوت ارزش اظهارنامه گمرکی با رقم صادرات میباشد. با توجه به وضعیت تحریم ها و مشکلات ذکر شده همواره باید ارزش اظهارنامه را به صورتی مشخص نمود تا شرکتها در رفع تعهدات ارزی خود با مشکل مواجه نشوند.

موضوع دیگر تفاوت نرخ ارز نیما با ارزش واقعی آن میباشد که نتیجه آن قیمت گذاری نادرست و بهره برداری شرکتهای خارجی از این موضوع است.

مشکلات بسیار دیگری نیز در این حوزه وجود دارد که به نظر من بهترین راهکار در حالت کلی این می تواند باشد که ریسک مشکلات مذکور بین دولت و بخش خصوصی تقسیم شود. در واقع باید دولت برنامه ریزی نماید که در این شرایط تحریم ها و سخت اقتصادی، همه ضرر و زیان ها متوجه تولیدکنندگان و صادرکنندگان نشود و تا حد امکان دولت بخشی از ریسک ها را متقبل نماید.

با توجه به اینکه سال ها در بخش های مختلف مدیریتی صنایع مشغول به فعالیت بوده اید یک تجربه موفق خود را در این زمینه بیان کنید.

تجربه موفق بنده برمی گردد به سال 1380 که به عنوان مدیر شرکت فولاد آلیاژی اصفهان مشغول به فعالیت بودم. با توجه به پتانسیل مناسب شرکت، تصمیم گرفتیم که خط تولید غلطک نورد سرد را راه اندازی نماییم.  در حدود 60 الی 65 درصد توانایی تولید چنین محصولی را در اختیار داشتیم و می بایست بخشی از تجهیزات مربوطه را از خارج از کشور تامین نماییم.

با توجه به اینکه غلطک نورد سرد مورد استفاده شرکت فولاد مبارکه بود مذاکره ای با مدیریت وقت شرکت انجام دادیم و با وجود آنکه هنوز خط تولیدی راه اندازی نشده بود این فرصت را به ما دادند و قرارداد تامین غلطک را منعقد نمودیم. در نهایت توانستیم با تکمیل دانش فنی خط تولید غلطک نورد سرد را که تا پیش از این از خارج از کشور تامین می شد برای اولین بار با کیفیتی بسیار خوب ایجاد کرده و نیاز داخلی را تامین نماییم.  چندین نکته کلیدی در این تجربه موفق نهفته است: اول از همه اعتماد و باوری بود که به توانمندی خودمان داشتیم و جسارت به خرج داده و تقبل ریسک نمودیم. دوم اینکه صنعت بزرگی همچون فولاد مبارکه با اعتمادی که به تیم ما کردند این فرصت را در اختیار ما گذاشتند. سوم انتخاب تکنولوژی مناسب و تجهیزات پیشرفته بود که از خارج کشور تامین نمودیم و در نهایت توان پرسنل و کارشناسان شرکت و همچنین حمایت مالی و معنوی سازمان بالاسری (سهام داران وقت) از عوامل تاثیرگذار بود. ضمن آنکه از ابتدای پروژه و تا قبل از راه اندازی خط ساخت داخل به میزان 65 درصد را شروع کردیم و تنها 35 درصد آنرا به طرف خارجی دادیم.

توصیه شما به عنوان یک مدیر موفق به جوانان جویای کار چیست؟

ابتدا باید مسئولین فکری به حال بیکاری جوانان نمایند که منتج به معضلاتی همچون اعتیاد، طلاق و عدم رغبت به ازدواج و دیگر آسیب های اجتماعی می شود. باید ایجاد شغل پایدار و استفاده از نیروهای مستعد در اولویت کاری دولت قرار گیرد.

اما خطاب به جوانان می توانم بگویم که به جای مدرک گرایی به دنبال مهارت آموزی باشند. هیچ لزومی ندارد که حتما تحصیلات آکادمیک دانشگاهی داشته باشند بلکه بعد از پایان مقطع دیپلم می توانند با حضور در دوره های آموزشی سازمان فنی و                      حرفه ای، به فراگیری مهارت موردعلاقه و موردنیاز جامعه بپردازند. چون معتقدم سازمان ها برای استخدام، نیروهایشان را از لحاظ شخصیت فردی و مهارت حرفه ای ارزیابی می کنند. بنابراین جوانان جویای کار بهتر است در قدم اول تقویت ویژگی های مثبت شخصیتی و ارتقای مهارت های حرفه ای را در اولویت خود قرار دهند.

مصاحبه از: زهرا علی بیگی